Architecten actief in initiatieffase?
De laatste 15 jaar ben ik als adviseur aan de kant van de gebruiker in verschillende rollen bepalend geweest bij de vormgeving van het gebruik van huisvesting. Hierbij is mij duidelijk geworden, dat de traditionele werkwijze van programmeren vanuit het gebruik niet meer past deze tijd. De levenscyclus van het gebruik is in de loop der jaren korter geworden. Inmiddels vele malen korter dan de levenscyclus van het gebouw.
Dit betekent, dat de gebruiker niet langer moet worden gezien als meest deskundige partij, om te bepalen hoe het gebouw in elkaar moet zitten. Zaken als de stedenbouwkundige context, duurzaamheid, flexibiliteit en veranderbaarheid en ruimtelijke kwaliteit zijn thema’s die minstens zo belangrijk zijn geworden als de (toch weer veranderende) functie. Van deze thema’s heeft een goed architect meer verstand, dan de gebruiker.
Huisvesting van organisaties

In dit boek wordt aan de hand van een ruimtelijke visie op organisaties een beeld geschetst van de rollen die huisvesting gewild en ongewild speelt in organisaties. Het is hierbij niet de bedoeling om concrete oplossingen aan te reiken voor het huisvestingsmanagement, maar wel om het gebruikelijke beeld van huisvesting te doorbreken, zodat er ruimte ontstaat voor nieuwe meer integrale benaderingen van de huisvesting van organisaties.
Time-based Architecture
By: Bernard Leupen, René Heijne, Jasper van Zwol
ISBN 978 90 6450 536 2
I recently read this book with great enthusiasm. Many points of recognition on dynamics and sustainability and the layered life cycles of buildings.
Rudy Stroink says: (more…)
De nieuwe werkstijl, flex met continuiteit
![]()
Werken kan tegenwoordig overal. Anytime, anyplace. Als je maar een dak boven je hoofd hebt, met je laptop in de schaduw kunt zitten, koffie kunt halen, ……….
Gebouwen doen meer dan huisvesten alleen

Tien jaar geleden was de doorbraak van nieuwe kantoorconcepten in de media. In landelijke dagbladen en vakbladen werd uitgebreid gepubliceerd over de kantoren van de toekomst. Alles zou anders worden door de verworvenheden van de informatietechnologie. De tijd was rijp voor een nieuw soort werken. Een belangrijke ontwikkeling die verder ging dan huisvesting alleen. Hoewel deze ontwikkeling verder ging dan huisvesten alleen, beperkte ze zich tot een klein deel van datgene wat gebouwen voor organisaties betekenen. Daarom was deze ontwikkeling, hoe belangrijk ook, niet geschikt om als enige de weg te wijzen naar de huisvesting van de toekomst. Het aanbieden van werkplekken is slechts een van de functies die een gebouw voor een organisatie vervult. In dit artikel geven wij een schets van een totaalbeeld van de rollen die een gebouw speelt in het functioneren van een organisatie, direct of indirect, gewild of ongewild. (more…)
Beleven in het heden, bouwen voor de toekomst

Naar co-creatie in de werkomgeving
Door M. Mooij M.Arch.
Imagineering en hospitality zijn beide gericht op het creëren van beleving. Beide vakgebieden hebben met elkaar gemeen dat zij beleving opvatten als iets maakbaars, iets dat een aanbieder, of een gastheer kan creëren voor zijn klant. Imagineering en hospitality sturen de beleving en zijn daarom “hot” in marketingland.
Maar ook bij FM en HRM is de belangstelling voor beleving gewekt. Via beleving verwacht men de interne klanttevredenheid te kunnen vergroten en schaarse talenten te kunnen boeien en binden. Al snel wordt de vertaalslag en van retail en leisure naar de werkomgeving gemaakt. Maar een facility manager en zeker een corporate real estate manager zijn ook verantwoordelijk voor de flexibiliteit van de huisvesting en de toekomstwaarde van het vastgoed. Hoe verhoudt zich dat tot de beleving van de medewerkers?
In dit artikel een analyse waaruit blijkt, dat er een huisvestingsstrategie mogelijk is, die de gebruiker de ruimte biedt om maximaal in te zetten op boeien en binden van personeel door middel van beleving en hospitality, en die de flexibiliteit en de toekomstwaarde van de huisvesting veiligstelt.
Functie of concept?
Klantgerichtheid en effectief gebouwbeheer gaan soms moeilijk samen. De wensen van de klant veranderen constant, wat het aanpassen van de gebouwen noodzakelijk maakt. Door niet alleen uit te gaan van de wensen van de klant maar ook van de mogelijkheden van het gebouw, wordt uiteindelijk zowel de klant als de organisatie beter bediend.
Michel Mooij
Klantgerichtheid is al jaren een belangrijke waarde binnen facilitaire bedrijven. De facility manager moet ervoor zorgen dat de klant optimaal in zijn behoeften wordt voorzien. Als het gaat om dienstverlening is dat goed, maar wanneer het gaat om het inrichten van gebouwen, kan dat behoorlijk tijdrovend en kostbaar worden. Bijvoorbeeld als de organisatie maar blijft veranderen waardoor ook het gebouw steeds opnieuw moet worden aangepast. Als facility manager loop je dan eigenlijk steeds achter de feiten aan. Dit artikel pleit voor minder klantgericht en meer gebouwgericht gebouwbeheer, wat uiteindelijk beter is voor de klant en de hele organisatie. (more…)


Michel Mooij (1954) graduated as an architect in 1980. After a successful period of architects practice he continued his career in the Information Technology. As a result of mastering both practise areas, he joined Twijnstra Gudde in 1990 and became a leading professional in the field of workplace strategy and design, as well as Corporate Real Estate Management. Since 1997 he is founding director of WorkSpace consultancy. In 2008 WorkSpace consultancy merged into Proven Workspace.